جنگ و تولید موادمخدر در افغانستان، رابطه‌ای گسترده و عمیق  دارند. هر زمان که آتش جنگ در افغانستان بالا گرفته، به تبع آن کشت و تولید موادمخدر به خصوص تریاک نیز افزایش چشمگیری یافته است.

به گزارش آریاتودی به نقل از ایندیپندنت؛ بر اساس ارزیابی جدید و مشترک بخش مبارزه با موادمخدر و جرایم سازمان ملل متحد و مرکز آمار افغانستان، مناطق زیر کشت خشخاش در این کشور، ۳۷ درصد بیشتر شده است. بر اساس این ارزیابی که به تازگی منتشر شده، در سال ۱۳۹۹ در افغانستان در حدود شش هزار و ۳۰۰ تن تریاک تولید شده و در حدود ۲۲۴ هزار هکتار زمین در این سال، خشخاش کشت شده است.

این در حالی است که حجم این زمین‌های زیرکشت در سال ۱۳۹۸، در حدود ۱۶۳ هزار هکتار بوده است.

این ارزیابی نشان می‌دهد که در ۲۲ ولایت از ۳۴ ولایت افغانستان، کشت خشخاش انجام شده و ولایت هلمند با ۱۱۵ هزار هکتار زمین زیرکشت خشخاش، بیشترین سهم را در تولید تریاک داشته است. ولایات غربی، جنوب غربی و جنوبی افغانستان، ۸۳ درصد تمام کشت خشخاش را به خود اختصاص داده‌اند.

هرچند این بررسی، دلایل اصلی افزایش کشت خشخاش را مشخص نکرده؛ اما دلایل این افزایش کاملا روشن است. می‌توان چنین گفت که افزایش کشت مواد مخدر یک عامل خاص ندارد بلکه یک سلسله عوامل دست به دست هم داده و زمینه گسترش کشت مواد مخدر را فراهم کرده‌اند.

مهمترین این عوامل، جنگ و درگیری در افغانستان است. گسترش جغرافیای جنگ و افزایش بحران و تنش، باعث شده است تا زارعین موادمخدر با خیال راحت‌تر به کشت مواد مخدر بپردازند. مناطقی که در حال حاضر بیشترین سطح کشت مواد مخدر را دارند، همزمان با جنگی ادامه‌دار درگیرند. طالبان برای به حرکت درآوردن ماشین جنگی خود به پول نیاز دارند و بخشی از این پول از طریق تولید موادمخدر به دست طالبان می‌رسد.

یک گزارش دولت امریکا نشان می‌دهد که گروه طالبان سالانه ۴۰۰ میلیون دالر از تجارت موادمخدر در افغانستان درآمد داشته است . بدیهی است هر چقدر زمین زیر کشت مواد مخدر بیشتر باشد، به همان اندازه درآمد طالبان نیز افزایش می‌یابد. به همین دلیل هم در مناطق در کنترل طالبان و حتا مناطقی که طالبان به نحوی در آن‌ها نفوذ دارند، زمین‌های زیر کشت خشخاش افزایش یافته است.

دلیل دیگر برای افزایش کشت موادمخدر، نبود اراده داخلی و بین‌المللی برای مبارزه با کشت موادمخدر در افغانستان است. دولت امریکا میلیاردها دالر برای کاهش کشت موادمخدر در افغانستان هزینه کرد؛ ولی به دلیل این که اراده قوی و راهبرد درست در این رابطه وجود نداشت؛ هیچ کدام از راهکارهای عملی شده در افغانستان برای محو کشت موادمخدر، کارایی چندانی نداشتند.

گزارش‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد بخش عمده‌ای از زندانیانی که به نام جنگجویان طالبان و بر اساس مفاد توافق‌نامه صلح میان امریکا و گروه طالبان، از زندان‌های دولت افغانستان آزاد شدند، نه جنگجویان طالب که قاچاقبران مواد مخدر بوده‌اند.

آزادی این تعداد قاچاقچی موادمخدر، باعث شد تا آنان دوباره به تجارت موادمخدر روی آورند و زمینه را برای افزایش کشت، تولید و حمل‌ونقل مواد مخدر بیشتر فراهم‌ کنند.

به نظر نمی‌رسد که در وضعیت فعلی، گزینه‌ای برای محو یا حتا کاهش کشت موادمخدر وجود داشته باشد. هرچند محصولات جایگزین مانند زعفران از خشخاش سود بیشتری دارد؛ اما در پس افزایش کشت موادمخدر، تنها مسایل اقتصادی نهفته نیست؛ اراده سیاسی بعضی از کشورهای منطقه نیز در افزایش کشت موادمخدر دخیل است. گزارش‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد تعدادی از کشورهای همسایه افغانستان، در قاچاق و حمل‌ونقل مواد مخدر به خصوص به سوی اروپا، نقش مستقیم دارند.

آریاتودی – بخش دیدگاه و تحلیل

Print Friendly, PDF & Email