ساعت ۱:۲۰ دقیقه بامداد جمعه ۳ جنوری (۱۳ جدی) کاروان خودروهای حامل قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس ایران به دستور دونالد ترامپ هدف شلیک هوا به زمین نیروهای امریکایی قرار گرفت و تمامی سرنشینان آن کشته شدند.

 

سلیمانی چگونه کشته شد؟

یک مقام کتائب حزب‌الله، گروه شبه‌نظامی شیعه به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت؛ ابومهدی مهندس، معاون حشد شعبی برای استقبال از قاسم سلیمانی که از سوریه یا لبنان به عراق آمده بود؛ به فرودگاه بغداد رفته بود.

ادامه روایت را ایرج مسجدی، سفیر ایران در عراق این گونه ادامه داده که دو خودرو حامل آقای سلیمانی و مهندس در حال حرکت از فرودگاه به سمت بغداد، مورد اصابت موشک‌های نیروهای امریکایی قرار گرفتند و تمام سرنشینان این دو خودرو از جمله قاسم سلیمانی و ابومهدی مهندس و ۱۰ نفر همراه آنها کشته شدند.

خبرگزاری الجزیره، دو خودروی حامل کاروان استقبال از آقای سلیمانی را از نوع اس‌یو‌وی (شاسی بلند) اعلام کرده که متعلق به گروه حشد شعبی بوده و با اصابت ۳ فروند موشک منفجر شده‌اند.

هر چند یک مقام نظامی امریکا به خبرگزاری فرانسه گفته است که این دو خودرو توسط هواپیماهای ارتش امریکا مورد هدف قرار گرفته؛ ولی سپاه پاسداران ایران مدعی است که عملیات یاد شده توسط شلیک موشکی بالگردهای امریکایی انجام شده است.

 

همراهان سلیمانی چه کسانی بودند؟

منابع عراقی به جز قاسم سلیمانی و مهدی مهندس نام ۴ تن از نیروهای حشد شعبی حاضر در دو خودروی منهدم شده را بدین شرح اعلام کرده‌اند:

۱. محمد رضا جابری، مدیر روابط عمومی حشد شعبی

۲. حسن عبدالهادی، فرمانده ارشد حشد شعبی

۳. محمد شیبانی، فرمانده ارشد حشد شعبی

۴. حیدر علی، نیروی حشد شعبی

افزون بر این نام “سامر عبدالله”، داماد عماد مغنیه نیز در فهرست کشته شدگان حمله شبانه امریکا قرار داشت. عماد مغنیه یکی از فرماندهان نظامی حزب‌الله لبنان بود که در سال ۲۰۰۸ در انفجاری در دمشق کشته شد.

با وجود این که ابتدا مقام های عراقی از حضور جسد داماد قاسم سلیمانی در میان کشته شدگان خبر داد؛ ولی نیروی قدس سپاه پاسداران ایران ضمن تکذیب این خبر، اسامی ۴ تن از نیروهای خود را که همراه فرمانده این سپاه کشته شدند، چنین اعلام کرد:

۱. حسین جعفری نیا، فرمانده سپاه پاسداران

۲. شهرود مظفری نیا، سرهنگ سپاه پاسداران

۳.هادی طارمی، سرگُرد سپاه پاسداران

۴.وحید زمانیان، سروان سپاه پاسداران

بدین ترتیب با حذف نام داماد قاسم سلیمانی از فهرست کشته‌شدگان، هویت یک تن از ۱۲ نفری که سفیر ایران در بغداد از کشته شدن آنها خبر داده، همچنان نامشخص است.

 

سلیمانی کجا کشته شد؟

شبکه الجزیره گزارش داد حمله موشکی در محوطه پشتی فرودگاه بغداد، در نزدیکی مرکز مبارزه با تروریسم ارتش امریکا انجام شده است.

سپاه پاسداران نیز در اطلاعیه‌ روز جمعه خود تایید کرد قاسم سلیمانی در نزدیکی فرودگاه بغداد کشته شده است.

 

فرضیه‌های اطلاعاتی مطرح چیست؟

حشمت‌الله فلاحت‌پیشه، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس ایران روز جمعه به خبرگزاری ایسنا گفت: ” از ابتدای کشته شدن پیمانکاران امریکایی تاکید داشتم که این دامی برای ایرانی‌ها است؛ چون تلاش ترامپ این بود که برای گذر از استیضاح و رسوایی‌های گذشته و حال خود، شرایط را تغییر دهد. پیش از این هم امریکایی‌ها، افراد و نیروهایی از خود را برای بهانه‌سازی می‌کشتند”.

آقای فلاحت‌پیشه سپس پیمانکاران غربی مسوول امنیت فرودگاه بغداد را به فروش اطلاعات مربوط به آقای سلیمانی متهم کرده و تاکید کرده که فرمانده سپاه قدس ایران “قربانی یک توطئه” شده است.

اما محسن سازگارا از اعضای هیات موسس سپاه پاسداران در گفتگو با یورونیوز فرضیه توطئه اطلاعاتی علیه آقای سلیمانی را از زوایه دیگری تفسیر کرد. آقای سازگارا معتقد است که عناصری به ظاهر خودی سفر آقای سلیمانی به عراق را افشا کرده اند. او تاکید دارد که این عناصر نه از عراق، بلکه به احتمال قوی از میان اعضای نیروی قدس سپاه بوده‌اند.

همزمان جان بولتن، مشاور پیشین امنیت ملی کاخ سفید در واکنش به کشته شدن فرمانده ۶۱ ساله سپاه قدس ایران اعلام کرد که امریکا از مدت‌ها پیش در حال برنامه‌ریزی برای انجام این عملیات بوده است.

البته حدود سه ماه پیش حسین طائب، مسوول اطلاعات سپاه گفته بود که نیروهای زیر امرش دست‌اندرکاران “عملیات ترور قاسم سلیمانی” را دستگیر کرده‌اند. با این وجود به نظر می‌رسد که با حمله موفق بامداد جمعه ارتش امریکا مجموعه ادعاهای مقام‌های امنیتی جمهوری اسلامی مبنی بر اشراف اطلاعاتی بسیار وسیع نیروهای نظامی ایران در داخل و به ویژه در منطقه خاورمیانه، با مثال نقض قابل اعتنایی مواجه شده، به ویژه آن که مجموعه‌ای از فرماندهان نظامی سپاه پاسداران و حشد شعبی با استفاده از دو خودروی نزدیک به هم عازم بغداد شده‌اند.

 

علایم نادیده گرفته شده حمله چه بود؟

مارک اسپر، وزیر دفاع امریکا روز پنج‌شنبه ۲ جنوری (۱۲ دی) از قصد ایران و نیروهای نیابتی‌اش در عراق برای انجام حملات جدیدی علیه منافع امریکا در خاورمیانه خبر داد و بدون اشاره به جزییات بیشتری تاکید کرد که امریکا اقداماتی “پیشگیرانه و پیش‌دستانه” انجام خواهد داد.

همزمان شبکه خبری المیادین از پرواز چرخبال های نظامی امریکایی بر فراز سفارت ایران در بغداد خبر داده بود. امریکا این اقدام را با هدف حفاظت از سفارتخانه ایالات متحده در بغداد عنوان کرد.

پیشتر دونالد ترامپ، رییس جمهوری امریکا ساعتی مانده به آغاز سال نو میلادی با انتشار توییتی، ایران را مسوول حمله به سفارت ایالات متحده در بغداد دانسته و این کشور را تهدید کرد که تاوان سنگینی برای این اقدام خود خواهد پرداخت.

در پاسخ به حمله جنگنده‌های اف۱۵ ارتش امریکا به پایگاه‌های شبه نظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق و سوریه که به کشته شدن تعدادی از اعضای سپاه پاسداران، حشد شعبی و شاخه “کتائب حزب‌الله” از جمله “ابوعلی خزعلی” از فرماندهان ارشد کتائب حزب‌الله منجر شد؛ ده‌ها معترض عراقی حامی حشد شعبی طی دو روز اقدام به حمله به سفارتخانه امریکا در بغداد کردند.

امریکا حمله‌های هوایی خود را در واکنش به کشته شدن یک پیمانکار امریکایی و زخمی شدن چهار تن دیگر در نتیجه حمله راکتی شبه نظامیان عراقی به پایگاه “کایِک” ولایت کرکوک انجام داده بود.

در پایان عملیات روز جمعه نیز وزارت دفاع امریکا، پنتاگون، در بیانیه خود تصریح کرد که قاسم سلیمانی را به دستور رییس جمهوری و با هدف حفاظت از پرسنل امریکایی کشته است. هدفی که حتا منتقدان جدی آقای ترامپ در حزب دموکرات از جمله نانسی پلوسی نیز در پیام‌های خود تحقق آن را وظیفه اصلی رهبران امریکا بر شمردند و تنها در زمان و شیوه انجام این عملیات با دولت اختلاف نظر داشتند.

بدین ترتیب به نظر می‌رسد که تنش‌های بهاری و تابستانی ایران و امریکا در خلیج فارس جای خود را به رویارویی زمستانی در عراق داده است. تقابلی که در نخستین گام خود منجر به حذف فرمانده سپاه قدس ایران طی ۲۲ سال گذشته شد.

آریاتودی – بخش دیدگاه و تحلیل

Print Friendly, PDF & Email