“وجترین و وگان” به افرادی اطلاق می‌شود که سبک زندگی و رژیم‌ های غذایی “وجترینیسم (گیاه‌خواری)” و “وگانیسم (گیاه‌خواری مطلق)” را برگزیده و دنبال می ‌کنند. پیروان این رژیم ‌ها از مصرف گوشت و فرآورده‌های دامی به صورت نسبی یا کامل منع شده ‌اند. در این نوشتار به بررسی این دو سبک می‌ پردازیم.

 

 

وجترینیسم یا گیاه ‌خواری

وجترین‌ها یا گیاه‌ خواران محصولات گوشتی حاصل از کشتار حیوانات را ‌نمی ‌خورند. پیروان این سبک زندگی، از خوردن محصولات زیر خودداری می‌کنند:

  • انواع گوشت‌های سرخ شامل گوشت گاو و گوسفند
  • انواع گوشت‌های سفید شامل مرغ، فیلمرغ و مرغابی
  • انواع محصولات دریایی شامل ماهی، میگو و صدف خوراکی
  • حشرات خوراکی
  • پروتیین‌ها و چربی‌های استخراج شده از بدن حیوانات

برخی گیاه‌ خواران ممکن است محصولات حیوانی دیگری را که حاصل کشتار حیوانات نیستند، مصرف کنند. این محصولات عبارتند از:

  • تخم ‌مرغ
  • محصولات لبنیاتی مانند شیر، پنیر و ماست
  • عسل

گیاه‌ خواران معمولا انواع میوه‌ها، سبزیجات، میوه خشک، دانه‌ های خوراکی و روغن‌ های گیاهی استفاده می ‌کنند. غذاهای آنها به صورت پخته یا خام مصرف می ‌شود.

گیاه‌ خواران خود به دسته‌ های گوناگونی تقسیم می‌شوند:

لاکتو وجترین:  گیاه‌ خوارانی که محصولاتی مانند شیر، پنیر، ماست، مسکه، قیماق مصرف می ‌کنند؛ اما تخم ‌مرغ نمی ‌خورند.

اوو وجترین:  گیاه ‌خوارانی که در رژیم غذایی خود خود از تخم‌ مرغ استفاده می‌کنند، اما لبنبات نمی‌ خورند.

اوو-لاکتو وجترین: گیاه‌ خوارانی که در رژیم خود از تخم‌ مرغ و لبنیات استفاده می‌ کنند.

سِمی وجترین (نیمه گیاه‌خوار): افرادی که گوشت سرخ مصرف نمی‌ کنند؛ اما در رژیم خود آنها گوشت مرغ و ماهی وجود دارد.

پسکاترین (ماهی‌خوار): افرادی که رژیم آنها شبیه گیاه‌ خوران است اما در رژیم خود از محصولات دریایی استفاده می ‌کنند.

گرچه رژیم غذایی نیمه‌ گیاه‌ خواری و پسکاترینیسم بخش زیادی از قوانین رژیم‌ های گیاه‌ خواری را رعایت می ‌کنند؛ اما انجمن گیاه‌ خواران آنها را جزو گیاه‌ خواران نمی ‌دانند.

هدف رژیم‌ های گیاه‌خواری حذف کامل یا نسبی فرآورده‌های حیوانی است

 

 

وگانیسم یا گیاه‌خواری مطلق

وگان‌ها یا گیاه‌ خواران مطلق از هیچ گونه محصول جانوری استفاده نمی ‌کنند. پیروان این سبک تنها اجازه دارند از میوه‌ها، سبزیجات، میوه خشک، دانه‌های خوراکی و روغن‌های گیاهی تغذیه کنند.

این سختگیری نه تنها در مورد مواد خوراکی بلکه در مورد کالای مصرفی نیز اعمال می‌ شود. آنها از مصرف محصولات زیر نیز امتناع می‌کنند:

  • کالاهای چرمی شامل انواع بکس، لباس، کفش، جواهرات، مبل و هر محصولی که برای تهیه آنها از چرم استفاده شده است.
  • کالاهای پشمی شامل انواع لباس‌، فرش و پتو‌ی پشمی
  • کالاهای ابریشمی شامل انواع جواهرات، لباس‌، فرش‌ و وسایل تزیینی ابریشمی
  • کالاهای تولید شده از مو، خز، ناخن، عاج و استخوان حیوانات
  • عسل و موم
  • لوازم آرایشی و بهداشتی شامل صابون‌، شمع‌ و سایر محصولات حاوی چربی‌های حیوانی
  • لوازم آرایشی و یا محصولات دیگری که تولیدکنندگان آن، روی حیوانات آزمایش می‌ کنند

بسیاری از وجترین‌ها نیز از برخی از قوانین بالا پیروی می ‌کنند. به عنوان مثال بسیاری از آنها می ‌کوشند از چرم، خز یا محصولات آرایشی و بهداشتی حاوی اجزای بدن حیوانات استفاده نکنند.

گیاه‌خواران مطلق خود به دسته های گوناگونی تقسیم می‌ شوند:

خام‌خوار:  خام‌خواران غذاهای ناپخته، فرآوری نشده و اغلب روستایی را مصرف می‌ کنند – انواع سبزیجات، میوه‌ها، دانه ‌ها، جوانه ‌ها.

میوه‌خوار:  طرفداران این رژیم تنها از میوه‌ها در رژیم خود استفاده می ‌کنند.

 

 

فواید رژیم‌های وجترینیسم و وگانیسم

این رژیم‌ ها از قدیم به صورت سنتی در برخی مناطق جهان از جمله هندوستان و چین وجود داشته‌ اند؛ اما در دنیای مدرن طرفداران خود را یافته ‌اند.

مطالعات علمی نشان می ‌دهد که پیروان این رژیم‌ها چربی خون کمتر و شاخص توده‌ بدنی (روشی برای سنجش وزن بر اساس قد) پایین ‌تری دارند. همچنین پژو‌هش‌ها نشان می ‌دهد که خطر ابتلا به فشار خون، شکر، بیماری‌های قلبی – عروقی و زوال عقلی در این افراد کمتر از کسانی است که در رژیم خود از محصولات گوشتی و به ویژه در حد افراطی استفاده می ‌کنند.

گیاه‌ خواران مطلق در غذاها و دیگر کالاهای مصرفی خود به هیچ عنوان از محصولات حیوانی اتفاده نمی ‌کنند.

 

خطرات و ملاحظات

یکی از مسایلی که در این رژیم‌ ها باید رعایت شود دریافت میزان کافی پروتیین‌ها ریزمُغذی‌ها از جمله برخی ویتامین‌ها مانند ب-۱۲ و مواد معدنی مانند کلشیم است که به دلیل عدم مصرف محصولات دامی در رژیم گیاه ‌خواران کم یا به طور مطلق حذف می‌شود.

متخصصان تغذیه و پزشکان به این افراد توصیه می ‌کنند تا با مصرف مکمل‌های حاوی این ریزمُغذی‌ها خطر سوء تغذیه را کم کنند.

همچنین بهتر است افراد برای آغاز رژیم گیاه‌ خواری به ویژه انواع سختگیرانه آن با متخصص تغذیه و پزشک مشورت کنند و بر اساس وضعیت سلامت شان سبک خود را انتخاب کنند.

تحقیقات نشان می ‎دهد که رژیم‌های غذایی گیاهی اگر با برنامه‌ ریزی و به صورت اصولی دنبال شود سالم هستند و می‌ توانند از بروز بسیاری بیماری‌ ها جلوگیری کنند. با این حال پیروان این سبک زندگی باید رژیم متعادل و سالمی را که همه نیازهای تغذیه آنها را برآورده می‌کند، دنبال کنند.

همچنین باید توجه داشت تنها گیاه‌ خوار بودن و پرهیز از گوشت و سایر محصولات دامی متضمن سلامتی افراد نیست. کچالوی سرخ ‌شده، نوشیدنی‌ های شیرین، آرد سفید تصفیه شده، چاکلیت و خوراکی ‌های فرآوری شده نمونه‌ های غذاهای گیاهی و در عین حال ناسالم هستند.

مصرف این غذاها سبب می‌ شود تا میزان استفاده از مواد گیاهی سالم کمتر شود و سلامت فرد به خطر افتد.

منبع: یورونیوز

آریاتودی – بخش مجله سلامت

Print Friendly, PDF & Email