دیروز حمدالله محب، مشاور امنیت ملی افغانستان و از نزدیکترین چهره‌ها به اشرف غنی رییس جمهوری، از مقبره نجیب‌الله، رییس جمهوری سابق افغانستان دیدار کرد.

به گزارش آریاتودی به نقل از بی بی سی؛ ادای احترام مقام‌های ارشد به مقبره‌های رهبران سیاسی برجسته در دو دهه اخیر جزو روند سیاسی در افغانستان قرار گرفته و سیاستمداران تلاش می‌کنند حمایت هواداران آنها را از این طریق به خود جلب کنند.

گروه طالبان یک روز پس از تصرف کابل در ششم میزان ۱۳۷۵ با کشتن و حلق‌آویز کردن نجیب‌الله احمدزی و برادرش شاهپور احمدزی، در مرکز شهر کابل نمایش بی‌سابقه از ترس، وحشت و نفرت را به تصویر کشید.

پیش از این مرگ دردناک؛ نجیب‌الله ۴ سال را به عنوان پناهنده در دفتر سازمان ملل در کابل سپری کرد و ظاهرا دولت به رهبری برهان‌الدین ربانی به او اجازه نداد افغانستان را ترک کند و به هند برود؛ تنها کشوری‌که گفته می‌شود حاضر بود به آقای نجیب پناهندگی بدهد.

نجیب‌الله چهره جنجالی در تاریخ معاصر افغانستان محسوب می‌شود. او از اول هجوم نیروهای شوروی به افغانستان در ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۶ رییس اداره اطلاعات افغانستان موسوم به “خاد” (خدمات امنیت دولتی) بود و در این مدت، افراد مجاهدین که علیه شوروی می‌جنگیدند و شماری غیرنظامی تجربه‌های وحشتناکی از این اداره دارند.

مخالفانش بیشتر همین دوره ریاست او بر نهاد خاد را هدف قرار می‌دهند که “خاد” در این زمان از سوی نهادهای جهانی حقوق بشر متهم به تخلفات گسترده حقوق بشری است.

دکتر نجیب‌الله از ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۶ رییس اداره اطلاعات افغانستان و بعد از آن تا ۱۹۹۲ آخرین رییس جمهوری حکومت چپ‌گرای افغانستان بود.

حامیانش استدلال می‌کنند که مسوولیت رفتار “خاد” متوجه دولتی است که آقای نجیب در آن کار می‌کرد.

به نظر آنها؛ دکتر نجیب بیشتر به دلیل تلاش‌ها برای تامین صلح در افغانستان در سال‌های ریاست جمهوری‌اش و “پیش‌بینی‌های دقیق” در مورد احتمال سقوط افغانستان به جنگ‌های خونین داخلی به حافظه‌ها سپرده شده است.

او همچنین به موضع‌گیری‌های شدید علیه پاکستان، فصاحت و کاریزما شهرت دارد.

 

رویکرد متفاوت و کنار گذاشتن سیاست تضاد

این نخستین بار بود که پس از کشته شدن و دفن پنهانی نجیب‌الله، یک مقام افغانستان در سطح آقای محب – رییس شورای امنیت ملی – از مقبره او در شهر گردیز مرکز ولایت پکتیا در شرق افغانستان دیدار می‌کند.

آقای محب با این اقدام البته حساسیت‌های زیادی را در میان رهبران مجاهدین، هواداران آنها و مخالفان دولت‌های چپی افغانستان که تعدادشان کم هم نیست، برانگیخته است.

مشاور امنیت ملی افغانستان هفته پیش در سفری به ولایت پنجشیر از مقبره احمدشاه مسعود، فرمانده پیشین نیروهای ایتلاف شمال هم دیدار کرد.

با آنکه نجیب‌الله و احمدشاه مسعود در دو طرف معادلات سیاسی افغانستان قرار داشته‌اند؛ اما شباهت‌های در نحوه کشته شدن و روند محبوبیت هر دو پس از مرگ در میان هوادارانشان دیده می‌شود.

اخیرا امرالله صالح معاون اول ریاست جمهوری نیز در سفری به جلال آباد مرکز ولایت ننگرهار از مقبره امان‌الله خان پادشاه سابق افغانستان (شاه سکولار) که حامیان زیادی دارد، دیدار کرد.

آقای محب در صفحه توییترخود نوشته است: “در روزهای عید از آرامگاه‌ دو شخصیت تاریخی کشور دیدار کردم که در گذشته خانواده من با هر دو تفاوت دیدگاه داشتند اما، آوردن صلح واقعی متکی به تحمل، مدارا و عبور از طبقه‌بندی‌های از قبل تعیین شده است.”

محب از چهره‌های جوانی است که ظاهرا تلاش دارد با رویکرد متفاوت از نسل‌های پیشتر، سیاست تضاد را کنار گذاشته و نقطه وصل آرزوهای نسل جدید افغانستان شود.

بیشتر رهبران مجاهدین و حامیان آنها که در دو دهه گذشته از نفوذ گسترده در افغانستان برخوردار بوده‌اند، نگاه خصم‌آمیزی نسبت به دکتر نجیب داشته‌اند؛ اما شماری از رهبران جوان مجاهدین از جمله امرالله صالح معاون اول رییس جمهوری افغانستان از آقای نجیب به خوبی یاد می‌کنند.

دلیل آن احتمالا این است که چهره‌های مثل حمدالله محب و امرالله صالح که در تماس نزدیکتر با نسل جوان افغانستان قرار دارند و نگاه‌شان به آینده است، نمی‌توانند جذابیتی را که نجیب‌الله در میان شماری از جوانان دارد، نادیده بگیرند.

اجساد به دارآویخته شده نجیب و شاهپور پس از شکنجه و کشته شدن

واکنش‌ها در شبکه‌های اجتماعی

محمود صیقل نماینده پیشین افغانستان در سازمان ملل، از آقای محب و دیدار او از مقبره نجیب‌الله به شدت انتقاد کرده، آن را “تلاش شخصی برای جلب توجه” از سوی او خوانده است.

“وقتى عدالت از يک كشور رخت بربندد، بالاى گور وطنفروشان و قاتلان مردم اكليل گل گذاشته مي شود؛ تقلبكار، متعصب و قومگرا “مصلحت گر” مي شود؛ كليدى ترين پست هاى سياسى/امنيتى كشور به قيمت خون هزاران جوان، جولانگاه كسب تجربه عناصر مجهول الهويه و بچه هاى “شير و پراته” مي شود! همه زير نام صلح!”

— Mahmoud Saikal (@MahmoudSaikal) ۷ جوزا ۱۳۹۹

عبدالله خداداد یک کاربر دیگر توییتر در واکنش به این دیدار نوشته است: “کودکی من پر از خاطرات وحشتناکی است که با نام شهید داکتر نجیب الله گره خورده است. وقتی جتی در هوا پیدا می شد تا روی ما بمب بریزد، فکر می کردم خودِ داکتر نجیب است که از آن بالا ما را می کشد. گاهی باید مدت ها را در غار کوه و یا زیر سنگ ها پناه می گرفتیم تا جت های داکتر نجیب بمب های خود را خالی کند و بگذرد. در ضمیر کودکی من داکتر نجیب الله، با کلمات کلیدی خاد، شکنجه، کشیدن ناخن و چشم زندانیان، گورهای دسته جمعی،‌ موشک اسکاد و بمب های خوشه ای گره خورده است.
میدانم از این حرفهای راست اما تلخ، برخی ها خواهند رنجید. متاسفم، حقیقت همین بوده و هست!”

— Abdullah Khodadad (@AKhodadad) ۷ جوزا ۱۳۹۹

بااین حال؛ هیله نجیب‌الله و موسکا نجیب‌الله دختران آقای نجیب در توییترشان از این اقدام آقای محب تقدیر کرده‌اند و موسکا نوشته است: “ژستی از مهربانی می‌تواند به زخمی برسد که تنها همدردی می‌تواند آن را درمان کند.”

????@hmohib — “A kind gesture can reach a wound that only compassion can heal.” pic.twitter.com/wHlcE5ydcb

— Muska Najibullah (@muskanajibullah) ۶ جوزا ۱۳۹۹

هیله نجیب‌‌الله با سپاسگزاری از مشاور امنیت ملی افغانستان نوشته است: “این مجاهدین نبودند که شوروی را از افغانستان بیرون کردند؛ شوروی خود تصمیم گرفت از افغانستان بیرون شود و دکتر نجیب‌الله از این تصمیم حمایت کرد.

ای کاش جهاد، شوروی را توته و پارچه می کرد، شوروی تصمیم گرفته بود که براید، کسی که از این اراده حمایت کردند نجیب و همراهانش بودند و آنهایی که جهاد کردند وطن را توته و توته کردند و تا به حال این بی عدالتی ها جریان دارد. از مردم غریب که امروز نان و آب ندارند پرسان کنید و عزیزان خود-

— Heela هیله نجیب الله (@HNajibullah) ۷ خرداد ۱۳۹۹

نسل نو قهرمانان و دشمنان این خاک را می شناسد.
رفتن آقای محب به قبر شهید داکتر نجیب الله یک مشت آهنین بر دهن طالب است.

آریاتودی – بخش سیاست

Print Friendly, PDF & Email