جنگ جهانی دوم به مرگ 75 تا 80 میلیون نفر در سرتاسر جهان انجامید. این جنگ بزرگترین و ویرانگرترین نبرد در طول تاریخ به شمار می رود. آلمان در ١ سپتمبر ١٩٣٩ با تهاجم به خاک پولند جنگ جهانی دوم را آغاز کرد. بریتانیا و فرانسه در واكنش به این عمل به آلمان اعلام جنگ دادند. نیروهای آلمان در بهار سال ١٩٤٠ به اروپای غربی حمله کردند. با تشویق آلمان، اتحاد جماهیر شوروی كشورهای منطقه بالتیک را در جونه ١٩٤٠ اشغال کرد. ایتالیا، به عنوان یکی از دول محور (كشورهای متحد آلمان)، در ١٠ جون ١٩٤٠ وارد جنگ شد. از ١٠ جولای تا ٣١ اکتوبر ١٩٤٠، نازی ها با حمله هوایی به انگلیس جنگی را آغاز کردند که به نبرد بریتانیا معروف شد؛ آنها سرانجام در این جنگ شکست خوردند.

آلمان و متحدانش پس از اطمینان خاطر از منطقه بالکان كه در پی تهاجم به یوگسلاویا و یونان در ٦ اپریل ١٩٤١ حاصل شد؛ در ٢٢ جون به اتحاد جماهیر شوروی حمله کردند كه این عمل نقض آشکار پیمان آلمان و شوروی به شمار می رفت. در جون و جولای ١٩٤١، آلمانی ها كشورهای منطقه بالتیک را نیز به تصرف خود درآوردند. رهبر اتحاد جماهیر شوروی، ژوزف استالین، به جناح مخالف آلمان نازی و متحدانش پیوست و به یكی از رهبران اصلی متفقین در دوران جنگ تبدیل شد. طی تابستان و پاییز ١٩٤١، سربازان آلمانی به میزان قابل توجهی در خاک اتحاد جماهیر شوروی پیشروی کردند. در ٦ دسمبر ١٩٤١، سربازان شوروی ضد حمله چشمگیری را آغاز کردند. روز بعد، یعنی در ٧ دسمبر ١٩٤١، جاپان (یکی از نیروهای دول محور) “پرل هاربر” جزایر هاوایی امریکا را بمباران کرد که این اقدام موجب شد ایالات متحده در اتحاد با بریتانیای کبیر و اتحاد جماهیر شوروی وارد جنگ شود.

در ماه می ١٩٤٢، نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا با هزار بمب افکن به شهر کلن در آلمان حمله کرد و برای اولین بار دامنه جنگ به خاک آلمان کشیده شد. طی سه سال بعد، نیروهای هوایی متفقین به طور منظم کارخانه های صنعتی و شهرهای سراسر رایش را بمباران کردند؛ به نحوی که تا سال ١٩٤٥ بسیاری از مناطق شهری آلمان کاملا ویران شد.

عکس تاریخی هیتلر پس از فتح پاریس

در جبهه شرقی، آلمانی ها و متحدان آنها طی تابستان ١٩٤٢ مجددا حملات خود را در اتحاد جماهیر شوروی آغاز کردند؛ هدف آنها تصرف استالینگراد در امتداد رودخانه ولگا و همچنین شهر باکو و میدان های نفت قفقاز بود. حملات آلمان در اواخر تابستان ١٩٤٢ در هر دو جبهه متوقف شد. در ماه نوامبر، سربازان شوروی ضد حمله ای را در استالینگراد آغاز کردند و در ٢ فبروری ١٩٤٣، ارتش ششم آلمان تسلیم روس ها شد. آلمانی ها در جولای ١٩٤٣ حمله ای دیگر را در “کورسک” آغاز کردند كه بزرگترین نبرد تانک در طول تاریخ قلمداد می شود؛ اما سربازان شوروی با دفع این حمله، به پیروزی دست یافتند که دیگر هرگز آن را در طول جنگ از دست ندادند.

در جولای ١٩٤٣، نیروهای متفقین ابتدا در جزیره سیسیل پیاده شدند و سپس در ماه سپتمبر وارد خاک اصلی ایتالیا شدند. پس از اینکه شورای عالی حزب فاشیست ایتالیا، بنیتو موسولینی- نخست وزیر ایتالیا (و یكی از متحدان هیتلر)- را عزل كرد، ارتش ایتالیا زمام امور را بدست گرفت و در ٨ سپتمبر در مورد تسلیم شدن به نیروهای انگلیسی تبار امریکایی وارد مذاکره شد. سربازان آلمانی مستقر در ایتالیا کنترل نیمه شمالی شبه جزیره را به دست گرفته و همچنان به مقاومت ادامه دادند. در ماه سپتمبر، کماندوهای اس اس آلمان (سازمان قدرتمند نظامی هیتلر)، موسولینی را که توسط مقامات نظامی ایتالیا دستگیر شده بود نجات دادند و او یک رژیم دست نشانده نئوفاشیستی (تحت نظارت آلمانی ها) در شمال ایتالیا برپا کرد. سربازان آلمانی شمال ایتالیا را تا زمان تسلیم در ٢ ماه می ١٩٤٥ در تصرف خود داشتند.

در ٦ جون ١٩٤٤، روز استقرار ارتش متفقین در فرانسه یا  (D-Day) بیش از ١٥٠ هزار تن از سربازان متفقین در بخشی از عملیات گسترده نظامی در خاک فرانسه پیاده شدند و آن کشور تا پایان ماه اگست آزاد شد. در ١١ سپتمبر ١٩٤٤، یک ماه پس از عبور سربازان شوروی از مرز شرقی ، اولین گروه سربازان ایالات متحده وارد آلمان شدند. در اواسط ماه دسمبر، آلمانی ها در بلجیم و شمال فرانسه به یک ضد حمله ناموفق- معروف به “نبرد بولژ”- دست زدند. نیروهای هوایی متفقین به کارخانه های صنعتی نازی ها، از جمله تاسیسات واقع در اردوگاه آشویتس، حمله کردند (هرچند كه اتاق های گاز که کشتارگاه یهودیان بود هرگز مورد هدف قرار نگرفتند) 

عکسی از اجساد انباشه شده یهودیان؛ آنها انسان بودند

در ١٢ جنوری ١٩٤٥، روس ها حمله ای را آغاز کردند كه منجر به آزادسازی غرب پولند و تسلیم هنگری (یكی از دول محور) شد. در اواسط فبروری ١٩٤٥، نیروهای متفقین شهر درسدن آلمان را بمباران کردند كه به كشته شدن حدود ٣٥ هزار غیرنظامی آلمانی انجامید. سربازان امریکایی در ٧ مارچ ١٩٤٥ از رودخانه راین عبور کردند. با حمله نهایی شوروی در ١٦ اپریل ١٩٤٥، پایتخت آلمان، برلین، به محاصره نیروهای شوروی درآمد. هنگامی که سربازان شوروی با مبارزه راه خود را به سمت کاخ صدارت عظمای رایش باز می کردند، هیتلر در ٣٠ اپریل ١٩٤٥ خودکشی کرد. در ٧ ماه می ١٩٤٥، آلمان بدون قید و شرط به نیروهای غربی متفقین در شهر رنس فرانسه، و در ٩ ماه می به روس ها در برلین تسلیم شد. در ماه اگست، اندکی پس از بمباران اتمی شهرهای هیروشیما و ناکازاکی جاپان توسط ایالات متحده كه موجب کشته شدن ١٢٠ هزار غیرنظامی شد؛ جنگ در اقیانوس آرام خاتمه یافت. در ٢ سپتامبر، جاپان نیز رسما تسلیم شد.

تصویری از خرابه های برلین در اولین روزهای اشغال توسط نیروهای شوروی

هفتم ماه می امسال، هفتادوپنجمین سالگرد پیروزی کشورهای متفق بر ضد آلمان نازی بود. جنگی که سیاست دنیا را تغییر داد و جایگاه امریکا، شوروی وقت، بریتانیا و فرانسه را به عنوان ابرقدرت های جهانی در عرصه سیاست و جنگ تثبیت کرد.

جنگی که به گفته بسیاری از صاحبنظران، نزدیک به 80 میلیون تن را در اروپا به کام مرگ برد و دست کم نیمی از این جمعیت را غیرنظامیان تشکیل می دادند. این یک تحول بزرگ در طول تاریخ بشریت بود و درست زمانی که همه تصور می کردند قرن بیستم “قرن شکوفایی ایده ها و تکنولوژی” است؛ این بازه زمانی به بدترین خاطره تاریخ بشریت تبدیل شد.

اقتباسی از: دایره المعارف هولوکاست

آریاتودی – بخش دیدگاه و تحلیل

Print Friendly, PDF & Email